7-12-2006
De bewindsvrouw schrijft dat de afgelopen periode 'met man en macht' is gewerkt om de infrastructuur, de veiligheid en de ombouw van locomotieven voor de lijn op tijd af te krijgen. ProRail heeft de minister op 30 november een brief gestuurd met daarin de mededeling dat de TTI's niet op tijd kunnen worden opgeleverd.
Peijs liet dinsdag tijdens het vragenuurtje al doorschemeren dat de opening mogelijk vertraging zou opleveren. Hierbij noemde ze de brief van ProRail. Verkeerswoordvoerder van de PvdA Sharon Dijksma eiste daarop dat Peijs de Kamer uiterlijk donderdag een brief zou sturen met daarin antwoord op de vraag of het goederenspoor naar Duitsland op tijd kan worden geopend.
Dijksma reageerde geschrokken. Ze eist opheldering van de minister. "Dit is heel ernstig We dachten dat we op 2 januari aan de slag konden. Dat het nu weer maanden op zich laat wachten, is onbegrijpelijk." De vertraging kost de overheid geld. "We lopen nu maanden aan inkomsten mis."
De situatie wil de minister in een vertrouwelijk overleg met de Kamer bespreken. Dijksma vindt dit geen goed idee en wil volgende week een openbaar debat met de minister over de kwestie. Zij heeft hierover donderdagmiddag overeenstemming bereikt met haar collega's van de vaste Kamercommissie voor Verkeer. "Het overleg is openbaar. Alleen als het staatsbelang in het geding komt, spreken we verder achter gesloten deuren."
De Betuweroute blijft in het nieuws 11 december stonden de kranten er weer vol van hier een stuk uit de volkskrant.
DEN HAAG - Minister Peijs twijfelt geen moment: de Betuwelijn wordt een daverend succes. ‘Over een paar jaar zal de route worden geprezen en zal de Kamer blij zijn dat wij hem hebben aangelegd’, zei ze afgelopen dinsdag in de Tweede Kamer. Dan rijden dagelijks tientallen treinen in één ruk van de Rotterdamse haven naar de Duitse grens, zonder overwegen, zonder passerende personentreinen, zonder gevaarlijke passages door stedelijk gebied. ‘Het is een prima en veilige lijn’, zegt Peijs. ‘Ik sta er nog steeds voor 300 procent achter.’
In werkelijkheid is de lijn helemaal nog niet veilig. Tientallen locomotieven zijn nog niet uitgerust met het geavanceerde beveiligingssysteem ERTMS en de tunnels voldoen nog niet aan de brandeisen. Daardoor wordt de Betuwelijn zeker zes tot acht weken later opgeleverd, meldde Peijs de Tweede Kamer. Daar blijft het echter niet bij. De CDA-minister heeft tal van problemen nog niet opgelost.
Zo belemmeren de drie meter hoge geluidsschermen het bluswerk, bleek vorig jaar tijdens een test. Ze zijn zo hoog dat de brandweer de bovenkant van een brandende tankwagon niet kan raken. Daarnaast is het onduidelijk of de spoorsloten voldoende bluswater bevatten. En tot slot zorgt de bovenleiding voor hoofdbrekens. Er is nog steeds geen volledig veilige manier gevonden om de 25 kilovolt uit te schakelen. De brandweer vindt dat onacceptabel.
De 37 burgemeesters langs de Betuwelijn zijn het zat. Jarenlange onderhandelingen met Peijs hebben niets opgeleverd. Eerst moeten de problemen met het bluswater en de bovenleiding worden opgelost, stellen zij. Zolang dat niet is gebeurd, zullen ze de opening van de Betuwelijn blokkeren. Dan rijdt er geen enkele trein over de vijf miljard euro kostende rails, in ieder geval geen elektrische. Aanstaande vrijdag willen ze dat Peijs dit toezegt.
Volgens veiligheidscoördinator Reinier Boeree zullen de burgemeesters het spel hard spelen. ‘Zolang er twijfel blijft bestaan, zullen er geen treinen met gevaarlijke stoffen rijden. De gemeenten hebben steeds dezelfde eisen gesteld.’ Boeree onderhandelt namens de verantwoordelijke hulpdiensten al jaren met spoorbeheerder Prorail over de veiligheid van zowel de HSL-Zuid als de Betuwelijn. Hij geeft toe: het is opmerkelijk dat er nog steeds over wordt gepraat. De opening van de lijn nadert immers met rasse schreden.
‘Het heeft tegen gezeten’, verklaart hij. Steeds ging er technisch iets mis. Techneuten experimenteerden jarenlang met een mobiel apparaat dat een gedeelte van het tracé stroomvrij kan maken. Tevergeefs, het ding ontplofte om onduidelijke redenen. Deze zomer ging Prorail op zoek naar een alternatief. ‘Je kunt zeggen: te elfder ure’, zegt Boeree. ‘Ik kan me voorstellen dat zoiets raar overkomt bij een miljardenproject.’
Het omzetten van de hoofdschakelaar is bij een calamiteit voorlopig de enige oplossing. Maar Boerree heeft nog twijfels. Kan de brandweer ter plaatse erop vertrouwen dat alles goed gaat? Er kan snel iets mis gaan in de communicatie, waarschuwt hij. Dan denkt de brandweer dat de stroom eraf is, terwijl dat niet zo is. ‘We eisen echter 100 procent zekerheid.’
Onderzoeksbureau Grontmij brengt op dit moment de risico’s in kaart. Prorail gaf eerder al groen licht: het compleet uitschakelen van de bovenleiding is technisch mogelijk, hoewel de dienstregeling in de war wordt gegooid. Voor de Betuwelijn is dat niet zo’n groot probleem, maar voor de HSL-Zuid wel. Alle treinen komen tot stilstand en reizigers staan vast in het weiland.
Ook naar de geluidsschermen loopt nog een onderzoek. Het is duidelijk dat de brandweer wordt belemmerd wordt bij het blussen. Het risico dat een brandende wagon ontploft, is daarom te groot, bleek vorig jaar juni tijdens een test. Een zogeheten BLEVE (een vuurbal die in een straal van vierhonderd meter schade aanricht, red.) kan niet worden voorkomen.
Toch zullen de gemeenten niet dwarsliggen over de geluidsschermen, zegt Boeree. ‘Als je je hier erg op focused heeft dat gevolgen voor de rest van het land.’ Al snel zal blijken dat het ondoenlijk is honderden kilometers aan geluidsschermen aan te passen. Wat volgt is een lastige discussie over evacuatieplannen. Wie red je en wie niet? Het bejaardentehuis wel, maar die vrijstaande boerderij niet? Boeree voorziet een langdurig en lastig debat dat de Betuwelijn overstijgt.
Komende woensdag praat Peijs opnieuw met de Tweede Kamer over de Betuwelijn. Nu al is duidelijk dat de Verkeersminister in zwaar weer terecht komt. Ze heeft op cruciale momenten geen regie getoond, vindt de Kamer. De mislukte exploitatie van de Betuwelijn ligt als een steen op de maag. De vervoerders krijgen 33 miljoen euro subsidie om op de Betuwelijn te rijden en willen er desondanks nauwelijks voor betalen. Dat steekt aangezien ze ook al niet hebben meebetaald aan de vijf miljard euro kostende spoorlijn.
Nu komen daar de problemen met de veiligheid bij. Peijs is daar al jaren van op de hoogte, maar verschafte de Kamer summiere informatie. Ze bleef volhouden dat de oplevering van de Betuwelijn geen gevaar liep, hoewel de onvermijdelijke tegenslagen zich aandienden. Nu het vijf voor twaalf is komt het nare nieuws naar buiten. De minimale vertraging bedraagt op dit moment zes tot acht weken, dankzij de te late oplevering van de tunnels. Zeer waarschijnlijk wordt dat veel meer. Als de burgemeesters niet gaan dwarsliggen, zorgen de treinen voor nieuw oponthoud. In het meest optimistische scenario rijden er in maart 2007 drie diesellocs over het gloednieuwe spoor. De eerste heeft een bijzondere gast: minister Peijs van Verkeer.
Om terug te keren naar ons startmenu klik hier.